थोडक्यात उत्तर
कापसातील बोंडअळी व्यवस्थापनासाठी सुरुवातीपासून scouting, squares/flowers/bolls ची तपासणी, अळी आणि नुकसानाचे निरीक्षण, योग्य intervention आणि insecticide mode-of-action rotation आवश्यक आहे.
बोंडअळी का गंभीर ठरू शकते?
बोंड हे अंतिम उत्पादनाचा महत्त्वाचा भाग आहे. बोंडांमध्ये अळी शिरल्यास प्रत्यक्ष नुकसान होऊ शकते. म्हणून "बोंडात मोठे छिद्र दिसल्यावर spray" करण्यापेक्षा crop monitoring अधिक महत्त्वाचे आहे.
काय तपासावे?
- Squares आणि flowers
- Young bolls आणि damaged bolls
- अळी आणि अंड्यांची उपस्थिती
- Plant-to-plant variation
Integrated Pest Management
IPM मध्ये chemical spray हा एकमेव उपाय नसतो. Scouting → Identification → Decision → Intervention → Re-scouting हा cycle महत्त्वाचा आहे.
Resistance management
एकाच active ingredient किंवा mode-of-action group ची वारंवार फवारणी टाळा. उत्पादनाचे brand बदलले म्हणून chemical group बदलला असे समजू नका.
Spray planning
फवारणीपूर्वी pest निश्चित करा, crop stage तपासा, label dose पाहा, योग्य water volume ठरवा, PPE वापरा आणि PHI तपासा.
नेहमीचे प्रश्न
बोंडअळी कधी तपासावी? फुलोरा आणि बोंडधारणेच्या काळात नियमित.
मोठी अळी दिसेपर्यंत थांबावे का? नाही. Early scouting महत्त्वाचे आहे.
Product dose कुठून घ्यावा? संबंधित registered product label वरून.


